De betekenis van Aswoensdag en de veertigdagentijd
Aswoensdag markeert voor katholieken het begin van de veertigdagentijd, een periode van vasten en bezinning die eindigt met Pasen. Dit jaar begint deze periode op 18 februari en eindigt op 4 april. Maar wat houdt vasten in deze tijd eigenlijk in en waarom duurt het precies veertig dagen?
Historische achtergrond van het vasten
De traditie van vasten gaat terug tot het Concilie van Nicea in 325. Sindsdien kent de kerk een periode van feest, gevolgd door vasten ter voorbereiding op Pasen. In de Middeleeuwen waren de vastenregels streng; men mocht overdag niet eten en slechts ’s avonds een sobere maaltijd nuttigen. Tegenwoordig zijn de regels soepeler.
- Vasten verwijst naar Jezus’ veertig dagen in de woestijn
- Het getal veertig symboliseert een nieuwe periode in de Bijbel
De overgang van carnaval naar vastentijd
Direct na carnaval, dat uit het Latijnse “carne vale” of “vaarwel vlees” komt, begint de vastentijd. Volgens ‘carnavalsprofessor’ William Feijen was dit vroeger logisch omdat in de winter weinig dieren te jagen waren. Daarom aten mensen geen vlees.
Carnaval is traditioneel een periode van uitbundigheid, waarna de stilte en versobering van de vastentijd volgen. Dit contrast tussen feest en bezinning is al sinds de Middeleeuwen een belangrijk onderdeel van de traditie.
Moderne invulling van vasten
Vasten betekent tegenwoordig niet alleen minder eten. Veel mensen kiezen ervoor om bijvoorbeeld geen alcohol te drinken, geen snoep te eten, sociale media te vermijden of de auto te laten staan. Deze persoonlijke keuzes staan bekend als vastenoffers.
- Officieel duurt de vastentijd 46 dagen, maar zondagen worden als feestdagen gezien
- Katholieken van 18-59 jaar vasten volgens bepaalde regels
Het doel van vasten is geestelijke groei en bezinning. Het biedt een moment om stil te staan bij het leven en ruimte te maken voor God en anderen, vergelijkbaar met de ramadan. Feijen merkt op dat hoewel het vasten minder populair is geworden, het idee van een soberder leven en klaarstaan voor anderen nog steeds relevant is.