De stille kracht achter de eindexamens
Deze week beginnen de centraal schriftelijke eindexamens in Nederland, een spannende periode voor ongeveer 144.000 middelbare scholieren. Terwijl de leerlingen zich voorbereiden, blijft de inhoud van de examenopgaven tot het laatste moment een goed bewaard geheim. Een van de mensen die hieraan werkt, is Evy Kolen, aardrijkskundedocent aan het Odulphus Lyceum in Tilburg.
Evy Kolen is al twee jaar actief als constructiegroeplid bij Cito, waar ze samen met zeven andere aardrijkskundedocenten uit heel Nederland vragen bedenkt voor de havo- en vwo-examens. “Ik vind het leuk om creatief bezig te zijn met mijn eigen vak en me echt te verdiepen in de stof,” vertelt ze. Kolen geniet van de uitdaging om relevante en interessante vragen te ontwikkelen.
Het proces achter de schermen
Het maken van een examenvraag is een langdurig proces. Kolen legt uit dat het soms wel twee jaar duurt voordat een vraag daadwerkelijk in een examen verschijnt. Nadat de eerste versies zijn ingediend in een databank, werken toetsdeskundigen van Cito samen met externe experts aan de definitieve versie. “Het vraagt om een hoop geduld en precisie,” zegt Kolen.
- 13.000 examenvragen worden jaarlijks bedacht
- Elke vraag wordt door gemiddeld zeven personen nagekeken
Inspiratie en geheimhouding
De inspiratie voor haar vragen haalt Kolen uit verschillende bronnen, zoals de lesstof, actuele nieuwsitems en haar eigen reiservaringen. Toch blijft de inhoud van haar vragen strikt geheim. “Dat kan ik natuurlijk niet vertellen, want dan zou ik de geheimhouding schenden,” benadrukt ze.
Kolen kan wel iets zeggen over de structuur van het examen. “Een examen bestaat meestal uit 32 vragen, verdeeld over acht aandachtsgebieden. Er zijn vragen over de wereld, de aarde, Zuid-Amerika en specifiek voor havo ook Brazilië, naast de Nederlandse leefomgeving.”
Leerlingen krijgen bij het aardrijkskunde-examen drie losse bundels: een opgaveboekje met de vragen, een bronnenboekje en een kaartkatern. “Deze materialen helpen bij het beantwoorden van de vragen,” legt Kolen uit.
Een persoonlijk moment van trots
Hoewel Kolen hoopt dit jaar voor het eerst een van haar eigen vragen in de examens te zien, blijft ze bescheiden. “Als ik mijn vraag tegenkom, hoop ik vooral dat de leerlingen het goed maken,” zegt ze met een glimlach. Voor de Tilburgse docente is het ontwerpen van examenvragen een unieke manier om bij te dragen aan het onderwijs en invloed uit te oefenen op de leerervaring van jongeren.