AI als advocaat: een gewaagd experiment
In Den Bosch vond afgelopen december een opmerkelijke rechtszaak plaats waarin kunstmatige intelligentie (AI) een ongebruikelijke rol speelde. Een man besloot ChatGPT te gebruiken in plaats van een advocaat om zijn zaak te bepleiten. De zaak betrof een koopovereenkomst voor een appartement in Andorra, waarbij de verkoper weigerde mee te werken aan de overdracht, ondanks een bestaande overeenkomst.
Juridische fouten door AI
Hoewel het idee vernieuwend was, bleek de uitvoering problematisch. De AI genereerde juridische argumenten die vaak niet klopten of zelfs volledig verzonnen waren. Dit leidde tot extra werk voor Erik Braun, de advocaat van de koper, die de fouten moest corrigeren. De rechter in Den Bosch bestempelde de ingediende stukken als ‘juridisch broddelwerk’.
- ChatGPT gebruikte als advocaat
- Onjuiste of niet-bestaande verwijzingen in de argumenten
Reacties en gevolgen van het AI-gebruik
Het gebruik van AI in juridische contexten is niet nieuw, maar de manier waarop het in deze zaak werd ingezet, heeft tot veel discussie geleid. Advocaten hebben inmiddels waarschuwingen gekregen voor het verkeerd gebruik van AI, en in sommige gevallen zijn zij verplicht een AI-cursus te volgen. Toezichthouder Wouter Timmermans benadrukt het gevaar van klakkeloos overnemen van AI-gegenereerde teksten.
Volgens Timmermans moeten advocaten altijd de bronnen controleren die AI aanlevert, aangezien deze vaak logisch klinken, zelfs als ze onjuist zijn. Dit is cruciaal om te voorkomen dat er juridische fouten worden gemaakt in de rechtszaal.
Slim gebruik van AI in de advocatuur
Ondanks de problemen zijn er ook positieve kanten aan AI-gebruik in de advocatuur. Het kan advocaten helpen bij het opstellen van samenvattingen of het vinden van eerdere relevante uitspraken. Hoogleraar Lodewijk Smeehuijzen van de Vrije Universiteit benadrukt dat hoewel AI bruikbaar kan zijn, het nooit een menselijke advocaat volledig kan vervangen.
Momenteel lopen er onderzoeken naar het verkeerd gebruik van AI in andere Nederlandse steden zoals Arnhem, Rotterdam en Groningen. Er is nog geen advocaat door de tuchtrechter bestraft voor het onjuist inzetten van AI, maar de discussie over de rol van AI in de juridische wereld is daarmee nog niet voorbij.